Pozytywny i dobry nauczyciel. Gatunek zagrożony?

dzien-nauczyciela

Nauczyciel – dla niektórych groźny i chłodny, dla innych ciepły i inspirujący. Pamiętamy nauczycieli, których baliśmy się minąć na korytarzu i tych, którzy znacząco wpłynęli na naszą przyszłość i rozwinęli zainteresowania na całe życie. Są też tacy, których głos zdawał się być najlepszą kołysanką… Historii i anegdot o nauczycielach każdy mógłby opowiedzieć co najmniej kilka. Jedno jest pewne – nauczyciel to osoba niezwykle ważna w życiu młodego człowieka. Widzimy go codziennie lub kilka razy w tygodniu, to właśnie przy nim stawiamy pierwsze kroki testując nowe umiejętności, to osoba, która dzieli się wiedzą i ocenia nasze postępy. Wydawać by się mogło, że zawód nauczyciela nie jest wcale skomplikowany – nic bardziej mylnego. Odbiorcami naszej pracy są bowiem najbardziej krytyczni słuchacze – dzieci. Ten wciąż niedostatecznie doceniany zawód niesie za sobą ogromną odpowiedzialność, wymaga cierpliwości, wiedzy i umiejętności psychologicznych. Rozwój zawodowy nauczycieli polega na równoległej i powiązanej ze sobą ewaluacji kompetencji praktyczno-moralnych oraz technicznych. Jakie są cechy dobrego nauczyciela i jak wzbudzać pozytywne emocje uczniów?

Każdy jest inny

Poziom, wiek, charakter uczniów, podręcznik, nauczany przedmiot… to wszystko ma znaczenie. To, że w jednej klasie pewien styl się przyjął, nie oznacza, że w innej będzie tak samo. Nauczyciel to przede wszystkim elastyczność myślenia i empatia, która umożliwia dostosowanie formy prowadzenia zajęć do uczniów. Miej kontakt z innymi nauczycielami i pytaj, jakie mają odczucia względem danej grupy uczniów. Patrz, jak reagują na Twoje propozycje lekcji.
Pozytywny nauczyciel stawia wysoką (ale możliwą do przeskoczenia) poprzeczkę dla wszystkich swoich uczniów. Wspiera ich w działaniu i zakłada, że każdy jest w stanie osiągnąć cel postawiony na zajęciach. Nie wytyka błędów, nagradza nawet małe sukcesy. Zauważa nie tylko sukces, ale również proporcjonalny postęp. Bycie pozytywnym nauczycielem to posiadanie bezwarunkowej akceptacji drugiej osoby z głębokim pragnieniem rozwinięcia jej wiedzy i umiejętności.

Nasza wizja dobrego nauczyciela

  1. Dobry nauczyciel ceni sobie porządek. Na początku semestru (lub innego epizodu roku szkolnego) ustala dokładny plan działania, większe prace, jakie czekają uczniów w danym czasie. Uczniowie mają więc konkretne cele i wyzwania, których realizację można zaplanować z wyprzedzeniem. Zasady i system oceniana jest również podany w możliwie najprostszy sposób. Stworzenie jasnych reguł nauki daje nie tylko poczucie sprawiedliwości, ale również łatwiej dostrzec zmiany, jakie zaszły podczas danego okresu pracy.
  2. Dobry nauczyciel planuje swoje lekcje. Wielu nauczycieli rezygnuje z dokładnego planowania zajęć, ponieważ skarżą się na brak czasu lub ogrom wysiłku jaki trzeba włożyć w zaprojektowanie indywidualnie dobranej lekcji. Z pewnością autorska lekcja faktycznie wymaga poświęcenia. Nie bój się jednak dostępnych w Internecie podpowiedzi. Bardzo często jesteśmy w stanie znaleźć gotowe konspekty lekcji z każdego przedmiotu. Przejrzyj Youtube – być może znajdziesz ciekawy film edukacyjny, który będzie ciekawą formą pracy domowej? Zobacz, czy ktoś nie zrobił już tutoriala na temat Twojej lekcji. Nie stroń również od propozycji podanych przez podręczniki – zazwyczaj w Karcie Nauczyciela znaleźć można dużo praktycznych wskazówek oraz materiały dodatkowe.
  3. Postaraj się stworzyć silną relację ze swoimi uczniami. Pokazuj, że zależy Ci na nich… po prostu jak na drugiej osobie. Bądź pełen entuzjazmu i okazuj troskę. Staraj się rozumieć niepowodzenia naukowe i proponuj pomoc w nauce oraz przygotowaniu do zajęć. Postaraj się wygospodarować czas na dodatkowe konsultacje lub koło naukowe. Załóż uczniowskiego maila, do którego klasa będzie miała dostęp i będzie mogła wymieniać się notatkami. Odpowiadaj na pytania i staraj się być w zasięgu ręki. Nie znaczy to oczywiście, że mamy wyzbywać się życia prywatnego. Wygospodaruj 15-30 minut w konkretny dzień tygodnia i zapowiedz uczniom, że właśnie wtedy mogą zadać nurtujące ich pytania.
  4. Dobry nauczyciel zachęca uczniów do angażowania się w lekcję. Zadaje pytania, skłania do znalezienia własnych rozwiązań, rozmawia o skutkach lub możliwych konsekwencjach zdarzeń. Ważne jest również pokazanie uczniom, dlaczego przekazywana wiedza jest taka ważna. Im więcej przykładów „z życia”, tym lepiej. Jako nauczyciel, dobrze jest być mistrzem własnego fachu. Młodzi ludzie cenią w nauczycielach pasję, którą wkładają w wykładany przedmiot. Dzięki temu mają poczucie, że przekazywana wiedza jest aktualna i nowoczesna. Raz na jakiś czas postaraj się znaleźć ciekawą informację z zakresu swojego przedmiotu nauczania. Język angielski? Przeczytajcie autentyczny artykuł z anglojęzycznej gazety. Historia? Opowiedz ciekawostkę, której nie ma w podręczniku.
  5. Dobry nauczyciel stara się podążać za trendami. Kiepskim jest nauczyciel, który poprzestaje na wykonywaniu narzuconych mu z zewnątrz reguł, nie dając swoim uczniom nic z samego siebie. Pozytywny nauczyciel obserwuje swoich uczniów i ich zainteresowania. Pyta, czego potrzebują, jak chcieliby urozmaicić zajęcia i z jakich narzędzi mógłby skorzystać. W świecie, w którym rodzimy się niemalże z tabletem w ręku, rynek materiałów z wykorzystaniem technologii rośnie niezwykle szybko. Powstają aplikacje do nauki języków, strony internetowe, budują się kanały na Youtube z prostymi, gotowymi lekcjami w formie filmików. W Internecie istnieje również wiele platform, które umożliwiają nauczycielom tworzenie i udostępnianie własnych, autorskich lekcji. Dzięki takim zabiegom, przygotowywanie materiałów nie będzie takie nudne, a uczniowie z pewnością docenią zapał i innowacyjność. Sami z pewnością chętniej zasiądą przed zadaniem w ciekawej formie, niż przed podręcznikiem. Zdobądź wiedzę o mnemotechnikach, czyli sposobach ułatwiających zapamiętywanie, przechowywanie i przypominanie sobie treści. Jednym z najprostszych przykładów mnemotechnik jest fakt, że zaangażowanie wielu zmysłów sprzyja lepszemu procesowaniu informacji. Postaraj się wykorzystywać mnemotechniczne wskazówki podczas lekcji lub dawać podpowiedzi do nauki w domu. Uczniowie docenią Twoje zaangażowanie i chęć ułatwienia im pracy.

To tylko część propozycji, dzięki którym możesz stać się lepszym nauczycielem. Bądź otwarty – słuchaj, rozmawiaj, czuj. Nie traktuj swoich uczniów pobłażliwie, z góry. Staraj się rozumieć ich – to Ty chcesz nadążyć za nimi, nie oni za Tobą. A gdy wreszcie zdobędziesz ich serca, czeka Cię największe wyróżnienie – czyli pamięć o Tobie do końca życia i wdzięczność, że mogli trafić właśnie na Ciebie.