Depresja – tęsknota za tym, co utraciłem.

depresja1

Słowo „depresja” pojawia się nawet w codziennych wypowiedziach – i odnosi się do złego humoru lub silnego smutku. I choć rozumiemy sens kolokwialnych wypowiedzi, rzadziej posiadamy wiedzę o tym czym jest depresja, co to jest, jakie są jej rodzaje i jak poważnym problemem może faktycznie być.

Depresja jest ciężkim zaburzeniem psychicznym, które może objawiać się na wiele sposobów. Trwałe obniżenie nastroju, zahamowane popędy i myślenie, utrata zainteresowań i liczne objawy fizyczne, począwszy od bezsenności po zaburzenia apetytu to jedne z objawów depresji. Towarzyszą jej także często bóle brzucha i głowy, których nie da się uśmierzyć żadnymi lekami.
Większość osób cierpiących na depresję prędzej czy później dosięgają myśli samobójcze, a 10 do 15% pacjentów z nawracającymi fazami depresyjnymi popełnia samobójstwo.

Depresja – statystyki

Depresja to jedna z najbardziej powszechnych chorób. Obecnie zaburzenia depresyjne zajmują czwarte miejsce (według statystyk WHO) zaraz po anemii, bólach kręgosłupa i chorobach płuc. Szacuje się, że w 2020 wysunie się na drugą, a w 2030 na pierwszą pozycję. Na świecie z powodu depresji cierpi ponaddepresja1 350 milionów ludzi, w Polsce jest ich 1,5 miliona. Ponad 80% cierpiących to osoby w wieku 30 do 60 lat. Według aktualnych danych na depresję zapada coraz więcej osób przed 30 rokiem życia. Ponad połowa chorych to kobiety.
Ryzyko, że w ciągu naszego życia zostaniemy przez nią dotknięci wynosi od 7 do 18%. Narażony jest każdy, bez względu na płeć, wykształcenie czy status społeczny.
Ciężko jest znaleźć konkretną przyczynę depresji. Często są nią negatywne myślenie, błędy wychowawcze rodziców, traumatyczne doświadczenia.

Niestety wiele osób potrzebujących pomocy wcale jej nie szuka, nie tylko ze względu na wstyd, ale także z niewiedzy. Lekarze rodzinni często nie potrafią prawidłowo zdiagnozować u swoich pacjentów depresji, dlatego tak ważne jest, aby wzrastała świadomość społeczna na jej temat.
Ministerstwo Zdrowia w Polsce poczyniło już kroki w tym kierunku, wydając specjalny „Program zapobiegania depresji w Polsce na lata 2016 – 2020”. Głównym jego celem jest prowadzenie określonych działań profilaktycznych.

Rodzaje depresji

Istnieje wiele form i rodzajów depresji. Wyłonienie u chorego tej właściwej jest niezbędne w wyborze właściwej dla niego terapii. Ogólnie możemy wyróżnić cztery rodzaje depresji: depresja endogenna, somatyczna, psychogenna oraz depresja spowodowana sytuacjami życiowymi.

O endogennej depresji mówimy, kiedy nie można znaleźć jej konkretnej fizycznej lub psychicznej przyczyny. Powstaje ona „od środka”. Domniemywa się, że jej przyczynami mogą być zaburzenia przemiany materii w komórkach mózgowych, niski poziom serotoniny oraz także czynniki genetyczne. Często pacjenci cierpiący na ten rodzaj depresji czują się nierozumiani, wręcz ignorowani. Depresja endogenna przebiega fazami, które utrzymują się od kilku dni do kilkunastu miesięcy. Formami depresji endogennej są: depresja jednobiegunowa i dwubiegunowa.
Istnieją znaczące różnice pomiędzy jednobiegunową a dwubiegunową odmianą depresji – różnice w tym, jaki sposób choroba wpływa na zachowanie, samopoczucie i w jaki sposób dobiera się leczenie. Oprócz stanów gorszego humoru, złego samopoczucia i epizodów depresyjnych, osoby z depresją dwubiegunową miewają również okresy dobrego samopoczucia, zwane maniami – stąd inna nazwa tego typu depresji: choroba maniakalno-depresyjna lub depresja maniakalna. Podczas manii występują występują objawy takie jak podwyższony nastój, wzmożona aktywność, energia, stany euforii, zachowania impulsywne – prowadzące nawet do bezsenności, szału zakupów, przygodnego seksu itp. Pacjenci z depresją jednobiegunową nie przechodzą przez epizody manii, dominuje u nich natomiast epizod depresyjny.

Kolejny rodzaj choroby to depresja somatyczna, która jest bezpośrednio związana z dolegliwościami fizycznymi. Jest jednym z symptomów chorób fizycznych takich jak na przykład nad- i niedoczynność tarczycy, chroniczne choroby serca, wątroby, płuc, brak witamin czy AIDS. Jest to jednak dość rzadka forma depresji.

Trzecią grupą są zaburzenia psychogenne. Mają one konkretny związek z traumatycznymi fazami lub wydarzeniami w życiu chorego. W tej grupie wyróżnia się tak zwaną depresję z wyczerpania, depresję nerwicową i reaktywną (wywołaną przez konkretne zdarzenie). Ostatnia grupa to depresja spowodowana sytuacjami życiowymi, do której zaliczają się depresja zimowa, poporodowa, klimakteryczna, starcza, syndrom przedmiesiączkowy oraz depresje wieku młodzieńczego.

Depresja to ciężka choroba mająca tendencję do nawrotów, nie mija sama, bez leczenia. Metod jej leczenia jest mnóstwo, ale większość pacjentów decyduje się na leczenie farmakologiczne – antydepresanty. Nowoczesne preparaty nie powodują prawie żadnych skutków ubocznych, nie uzależniają i nie zmieniają osobowości. Dobrym uzupełnieniem do leków jest psychoterapia. Wyniki terapii są indywidualne i zależne od pacjenta.