Czym jest terapia rodzinna?

terapia-rodzin

Terapia rodzinna to specyficzny rodzaj terapii, w której udział bierze kilkoro członków rodziny. Terapia obejmuje więc nie tylko osobę, która zmaga się z pewnymi trudnościami, ale również jej najbliższe osoby. Praca nad problemem skupia się zatem na zrozumieniu relacji w rodzinie, przedstawieniu i omówieniu punktu widzenia każdego z członków. Odnalezienie zrozumienia i wsparcia wśród najbliższych osób jest wstanie wyeliminować wiele trudności.

Kiedy terapia rodziny będzie odpowiednim wyborem?
Na czym polega terapia rodzinna?

Terapia rodzinna sprawdza się w przypadku, w którym problem jednego z członków rodziny upośledza relacje wewnątrz niej, w rodzinie występuje konflikt małżeński lub między rodzicami, a rodzicem. W domu panuje nieprzyjemna atmosfera, łatwo wybuchy kłótni i awantury. Próby rozmowy i rozwiązania problemu nie kończą się pomyślnie. Często wiąże się to z nagłymi wydarzeniami, które wpływają na system rodzinny, na przykład śmierć, choroba, rozwód rodziców, kryzys małżeński.
Terapia rodziny często zajmuje się relacją i wzajemnym oddziaływaniem między rodzicami, a dzieckiem. Pacjenci decydują się na tego typu terapię, kiedy ich dziecko przejawia niecodzienne i dziwne zachowania, ma problemy z odżywianiem, jest wybuchowe, izoluje się od rodziny lub znajomych. Kiedy rodzina czuje, że kontakt i wsparcie się rozpada, może udać się na tego typu terapię, gdzie każdy będzie miał możliwość zabrania głosu, wyrażenia swojej opinii i podzielenia się emocjami.

Terapeuci zaczęci zauważać tendencję, że problemy pacjenta i sposób jak efektywnie i szybko jest w stanie sobie z nimi radzić zależne są od środowiska, w którym żyje. Systemowa terapia rodzin powstała w latach pięćdziesiątych XX wieku i – jak sama nazwa wskazuje – polega na traktowaniu rodziny jako system. Jeżeli zmienia się część systemu lub ulega zniszczeniu – zmieniają się także wszystkie pozostałe elementy. Jest to specyficzna forma psychoterapii, ponieważ na spotkania uczęszcza kilka osób – może to być para, małżeństwo, rodzina.

Każda grupa pacjentów (w tym przypadku rodzina) traktowana jest jako system, który składa się z podsystemów – np. podsystem małżeński, rodzicielski). Na terapii członkowie systemu i poszczególnych podsystemów mają za zadanie ustalić granice, zasady funkcjonowania, sposoby efektywnej komunikacji i zawierania kompromisów.

W przypadku terapii systemowej rodzina powinna stawiać się na każde spotkanie w tym samym składzie. Wynika to nie tylko z podtrzymywania zaangażowania pacjentów, ale też z obserwacji, które może czynić psycholog. Podczas terapii na której jest pełen komplet pacjentów terapeuta jest w stanie zauważyć interakcje, zachowania, komunikaty werbalne i niewerbalne, które następnie można poddać modyfikacji lub eliminacji.

Na terapii każda osoba może wypowiedzieć się na temat swoich odczuć oraz trudności, które widzi w rodzinie. Często małżonkowie wymieniają się swoimi historiami i przeżyciami z dzieciństwa i młodości. Wraz z terapeutą tworzą tak zwany genogram, który pełni wygląda mniej więcej jak drzewo genealogiczne i pokazuje relacje między poszczególnymi członkami rodziny. Dzięki genogramom w schematyczny sposób można zobaczyć jak zmieniały się relacje w rodzinie na przestrzeni pokoleń i jakie zależności występują.

Systemowa terapia rodzin dąży do tego, aby pacjenci zrozumieli motywy swoich potrzeb i nauczyli się efektywnie komunikować. Daje możliwość integracji w rodzinie i znalezienia rozwiązania dla istniejących problemów. Skuteczność terapii rodzinnej jest wysoka – obok np. terapii behawioralno-poznawczej jej efekty zostały potwierdzone badaniami naukowymi.