Nasz codzienny towarzysz – STRES. Objawy i skutki stresu

stres

Z medycznego punktu widzenia, pojęcie stresu to reakcja fizyczna, która ma celu poprawienie wydajności organizmu, nie mająca żadnych skutków chorobotwórczych.
Prawidłowo działający stres, czyli taki, który dostosowany jest do naszych możliwości, zwiększa koncentrację, sprawia, że człowiek jest bardziej energiczny i uważny. W ekstremalnych okolicznościach, stres może uratować życie – dając dodatkową porcję siły i koncentracji, aby się obronić, uciec lub uniknąć wypadku.
Sama definicja stresu nie jest więc tak negatywna, jak mogłaby się wydawać. To, co przeraża, to skutki długotrwałego stresu oraz reakcja organizmu. Problemy ze stresem zaczynają się wówczas, gdy nasze możliwości jego przetwarzania są mniejsze niż ilość dostarczanego przez świat zewnętrzny stresu.
Silny i przewlekły stres może poważnie zaszkodzić ciału i psychice.

Eustres czy dystres? – stres pozytywny i negatywny

Kiedy słyszymy słowo stres, kojarzy nam się ono automatycznie z czymś negatywnym. stres2Większość z nas jest zdania, że stres to coś złego. Nie jest to jednak prawdą. Czasami jest on motywujący, pobudzający i poprawia naszą wydajność. Mówimy wtedy o tzw. eustresie, czyli stresie pozytywnym, podnoszącym nasz poziom adrenaliny, który odpowiedzialny jest za niezapomniane przeżycia. Odczuwamy go na przykład przy porodzie dziecka, planując długą podróż, ślub czy idąc na randkę w ciemno. Niestety odczuwamy go o wiele rzadziej niż stres negatywny, czyli dystres. Dystres jest odczuciem nieprzyjemnym – objawy stresu negatywnego to, przykładowo, martwienie się o przyszłość, nierealistyczne oczekiwania, nieśmiałość, lęki i fobie.

To, jak odczuwamy stres, jest bardzo indywidualne. Dla kogoś przejażdżka kolejką górską może być ekscytującym przeżyciem, ktoś inny może się w czasie jazdy przestraszyć na śmierć. Mówi się wtedy o tzw. osobistych stresorach. Innymi pozytywnymi stresorami mogą być na przykład kupno domu, rozpoczęcie nowej pracy, zmiana miejsca zamieszkania czy posiadanie dziecka. Do negatywnych osobistych stresorów zalicza się np. złożenie pozwu o rozwód, problemy finansowe, śmierć bliskiej osoby, konflikty w pracy czy z przyjaciółmi lub choroba.
Różni ludzie reagują inaczej na poszczególne sytuacje. Ciężko więc obiektywnie określić, co powoduje stres. Zależy to od naszego charakteru, preferencji, otoczenia i progu wrażliwości. Poczucie określane jako „ciągły stres bez powodu” być może jest reakcją na przyczynę, o której nie zdajemy sobie jeszcze sprawy. W walce ze stresem zalecane są dlatego rozmowy z bliskimi osobami lub wizyta u psychologa, które pomogą zdefiniować źródła stresu.
Okazuję się, że inaczej na stres reagują kobiety i mężczyźni. Podczas gdy mężczyźni w sytuacjach stresowych wzmacniają swoje ego, szukając jak najszybszych możliwych rozwiązań problemu, tak kobiety zaczynają się nad sobą użalać, szukać w sobie winy oraz zrezygnowane uciekać.

Stres – objawy

Objawy długotrwałego negatywnego stresu mogą poważnie odbić się na zdrowiu. Nie można ich lekceważyć i ignorować, czekając aż miną same.
Objawy stresu możemy podzielić na fizyczne, psychiczne (emocjonalne) i behawioralne.
Do tych fizycznych zaliczamy: wysokie ciśnienie, problemy z sercem i krążeniem, oddechem, zawroty głowy, bóle głowy, brzucha, karku i pleców. Często z powodu stresu cierpi nasz żołądek, mamy problemy z trawieniem, biegunki, zaparcia, zgagę, brak apetytu lub ataki głodu. Wyczerpanie, ciągłe zmęczenie, brak popędu płciowego, ciągłe przeziębienia, wypadanie włosów, dzwonienie w uszach, nadmierne pocenie się, napięcie mięśni mogą być także spowodowane przez stres.
Psychiczne i emocjonalne objawy stresu to utrata humoru, słaba koncentracja i pamięć, drażliwość, huśtawki emocjonalne, poczucie bezsilności, irracjonalny niepokój czy lęk, utrata wiary w siebie.
Psychologowie wyróżniają także behawioralne objawy stresu takie jak np. impulsywne działanie, izolowanie się od innych, kompulsywne jedzenie (tzw. „zajadanie stresu”), wybuchowe reakcje oraz skłonność do używek.

Skutki stresu mogą ujawnić się zarówno w ciele, jak i umyśle i podejściu do życia. Długotrwały stres może doprowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych takich jak depresja, burnout, natręctwo myśli, nerwica serca lub ataki paniki.
Konsekwencje fizyczne, takie jak podniesiony kortyzol zwiększa ryzyko zawału i wylewu. Długotrwały stres jest często przyczyną wrzodów dwunastnicy i żołądka, otyłości, bezpłodności, osteoporozy, cukrzycy, problemów ze skórą i grzybicy.

stres1Czy istnieje „lek na stres” lub niezawodny sposób, jak radzić sobie ze stresem?
Na szczęście jest wiele metod radzenia sobie ze stresem, począwszy od prostych ćwiczeń po diety i terapię. Ćwiczenia relaksacyjne na stres obejmują techniki relaksacyjne, stretching (rozciąganie), ćwiczenia oddechowe lub na koncentrację. Opanowanie stresu wspomaga także dostosowanie otoczenia – uporządkowanie miejsca pracy i odpoczynku, zmiana wystroju pokoju, aplikacja zapachu, np. lawendy, melisy. Można wspomagać się ziołowymi produktami, herbatkami, naparami.
Wiele osób decyduje się na terapię behawioralną.
Symptomów stresu nie można lekceważyć. Należy podjąć jak najszybciej działania w celu pomocy sobie, swojemu ciału i psychice.