Osobowość z pogranicza (borderline). Przyczyny, objawy, leczenie.

borderline

„Większość dorosłego życia spędziłam złoszcząc się, zawsze generując emocje, których nie mogłam kontrolować. W mgnieniu oka jestem w stanie przejść od zera do absolutnej wściekłości.
Na mojej ścieżce pojawiały się nieudane związki i utracone przyjaźnie. Moje dzieci żyły w przerażeniu moich wybuchów, a małżeństwo było istną katastrofą. Żyłam w świecie ciągłej destrukcji i terroru dla siebie i moich bliskich. Ciężko było mi pozostać w terapii i często wizyty u psychologa kończyły się buntem i zaprzestaniem leczenia. Wciąż przechodziłam z jednej katastrofy do drugiej, nie rozumiejąc, co jest ze mną nie tak lub jak mogę to naprawić. Nikt nie potrafił mnie uspokoić. Ani rodzice, ani mój mąż, ani najlepsza przyjaciółka, żadna rozmowa nie uspokoiłaby sytuacji. Rozpaczliwie pragnęłam bliskich więzi emocjonalnych z ludźmi a gdy się pojawiały, niszczyłam je.”

Niestabilność myśli, emocji, zachowań, życie na krawędzi każdego dnia. Wszechogarniający chaos panujący w umyśle człowieka to często objaw pogranicznego zaburzenia osobowości. Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline lub inaczej osobowość borderline to choroba psychiczna naznaczona ciągłą huśtawką nastroju, obrazu siebie i zachowania. Objawy tego zaburzenia często prowadzą do impulsywnych działań i problemów w związkach. Osoby z pogranicznym zaburzeniem osobowości mogą doświadczać intensywnych epizodów gniewu, depresji i lęku, które mogą trwać od kilku godzin do kilku dni. W przypadku zaburzeń osobowości z pogranicza, odczuwasz intensywny lęk przed porzuceniem lub niestabilnością, a jednocześnie możesz mieć trudności z tolerowaniem samotności. Nieproporcjonalne wybuchy gniewu, impulsywność i częste wahania nastroju mogą jednak odepchnąć bliskie osoby, nawet jeśli chcesz stworzyć trwałe, pełne miłości związki.

Osobowość „borderline” rozpoczyna się zwykle we wczesnej dorosłości, a jej objawy mogą stopniowo wzrastać wraz z wiekiem. Jeżeli podejrzewasz u siebie lub u bliskiej osoby zaburzenie osobowości borderline, spróbuj poszukać pomocy – wizyta u specjalisty i odpowiednie leczenie poprawia stan pacjenta i umożliwia mu stworzenie satysfakcjonującej sytuacji życiowej.

Borderline czy niegroźna chandra?

Objawy borderline przeszkadzają nie tylko osobie chorej, ale również jej otoczeniu. Bywa, że osoba chora zostaje uznana za niestabilną, niesympatyczną, choleryczną. Ludzie z zaburzeniami osobowości z pogranicza doświadczają wahań nastroju i nie są stabilni w postrzeganiu siebie i swojej roli w świecie. W rezultacie ich samopoczucie szybko ulega zmianie. Mają tendencję do postrzegania sytuacji w skrajny sposób – ich emocje zmieniają się z euforii po rozpacz. Również role, które przypisują innym osobom szybko ulegają zmianie – przyjaciel może zostać uznany za wroga.

Objawy borderline:

  • Intensywne i niestabilne relacje z rodziną, przyjaciółmi i bliskimi, często przechodzące od skrajnej bliskości i miłości (idealizacja) do skrajnej niechęci lub gniewu (dewaluacja).
  • Zniekształcony i niestabilny obraz siebie lub poczucie siebie.
  • Impulsywne i często niebezpieczne zachowania, takie jak spontaniczne wydatki, ryzykowne zachowania seksualne, nadużywanie substancji, lekkomyślna jazda i upijanie się.
  • Intensywne i bardzo zmienne nastroje, trwające od kilku godzin do kilku dni
  • Uczucie pustki i niespełnienia.
  • Niewłaściwy, intensywny gniew lub problemy z kontrolowaniem gniewu
  • Trudność polegająca na zaufaniu, któremu czasami towarzyszy irracjonalny lęk przed intencjami innych ludzi.
  • W skrajnych przypadkach: Zachowania samouszkadzające (np. cięcie się), myśli samobójcze.

Nie każdy z zaburzeniami osobowości z pogranicza doświadcza każdego z wyżej wymienionych objawów. Niektóre osoby doświadczają tylko kilku, podczas gdy inni – wielu. Objawy mogą być wywoływane przez pozornie zwyczajne zdarzenia. Na przykład osoby z borderline mogą wpadać w gniew lub rozpacz podczas krótkich rozstań z bliską osobą, np. gdy jedzie w podróż służbową. Nasilenie i częstotliwość objawów oraz czas ich trwania będą się różnić w zależności od osoby.

Osobowość borderline – przyczyny

Przyczyny zaburzeń osobowości typu borderline są jeszcze niejasne, ale badania sugerują, że genetyka, struktura i funkcja mózgu oraz czynniki środowiskowe, kulturowe i społeczne odgrywają ważną rolę lub przynajmniej mogą zwiększać ryzyko rozwoju zaburzeń osobowości typu borderline.

  • Historia rodzinna. Osoby, które mają bliskiego członka rodziny (rodzica lub rodzeństwo) z zaburzeniem, mogą być bardziej podatne na zaburzenie typu borderline.
  • Budowa mózgu. Badania pokazują, że ludzie z zaburzeniami osobowości typu borderline mogą mieć strukturalne i funkcjonalne zmiany w mózgu, szczególnie w obszarach kontrolujących impulsy i regulację emocjonalną. Nie wiadomo jednak, czy zmiany te są czynnikami ryzyka, czy też są spowodowane istnieniem zaburzenia.
  • Czynniki środowiskowe, kulturowe i społeczne. Wiele osób z pogranicznymi zaburzeniami osobowości donosi o traumatycznych wydarzeniach z życia, takich jak maltretowanie, porzucenie lub traumatyczne przeżycia w dzieciństwie.

Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline nie jest zaburzeniem prostym do wyleczenia – choć oczywiście jest to możliwe. Wymaga cierpliwości, czasu i zaangażowania pacjenta. Do najczęstszych sposobów walki z borderline należą:

  • Trening umiejętności – pacjent poznaje konkretne sposoby zachowania, panowania nad własnymi emocjami oraz uczy się wyrażania ich w konstruktywny sposób. Pacjent podczas sesji zdobywa motywacje, uczy się tolerować swoje niepewności oraz rozwija umiejętności interpersonalne.
  • Psychoedukacja – terapeuta przekazuje informacje na temat funkcjonowania człowieka, dzięki czemu pacjent jest w stanie lepiej zrozumieć siebie. W gabinecie pracuje nad zrozumieniem i nauką radzenia sobie z objawami choroby oraz korektą szkodliwych zachowań.
  • Przepracowanie problemów – wraz z terapeutą pacjent poszukuje źródła trudności, a więc wydobywa z nieświadomości problemy, konflikty i przeszłe relacje, które mogą być przyczyną zaburzenia. Następnie pacjent nabywa nowe umiejętności i utrwala je.

Wszyscy mamy zarówno pozytywne, jak i negatywne cechy osobowości, wszyscy mamy również uczucia i zachowania, które mogą być czasem przydatne, a innym razem powodujące wiele problemów. Emocje, które doświadcza osoba z pogranicznym zaburzeniem osobowości mogą być na tyle trudne, że upośledzają życie codzienne. Leczenie tego problemu może pomóc w ustaleniu, które wzorce myślenia i zachowania są dla danej osoby użyteczne, a które nie.